ข้อสังเกตบางประการในการใช้ราชาศัพท์

 ข้อสังเกตบางประการในการใช้ราชาศัพท์

คำที่เป็นราชาศัพท์ ถ้าเป็นคำนามมักมีคำว่า พระ หรือ พระราช นำหน้า เช่น พระองค์ พระพักตร์ พระเนตร พระบาท พระราชทรัพย์ พระราชวินิจฉัย พระราชโทรเลข ถ้าเป็นคำกริยา มักมีคำว่า ทรง ทรงพระ หรือ ทรงพระราช นำหน้า เช่น ทรงยืน ทรงทักทาย ทรงเรือใบ ทรงม้า ทรงพระสรวล ทรงพระดำริ ทรงพระอักษร ทรงพระราชนิพนธ์ ทรงพระราชปรารภ ทรงพระราชวินิจฉัย คำบางคำเป็นกริยาราชาศัพท์อยู่แล้วไม่ต้องมี ทรง ทรงพระ หรือ ทรงพระราช นำหน้า เช่น เสวย (กิน) บรรทม(นอน) โปรด(ชอบ,รัก) พระราชทาน(ให้) ประทับ(นั่ง) กริ้ว(โกรธ) เสด็จพระราชดำเนิน(เดินทางไป) เสด็จขึ้น(ขึ้น)

วิธีใช้ราชาศัพท์ที่ควรสังเกต

                ๑. การใช้ “ทรง”

๑.๑ ใช้ทรงนำหน้ากริยาสามัญบางคำ   ให้เป็นกริยาราชาศัพท์ได้   เช่น    ทรงเจิม  ทรงเล่น  ทรงออกกำลัง  ทรงใช้  ทรงวิ่ง   เป็นต้น

๑.๒ ใช้ทรงนำหน้าคำนามสามัญบางคำ  ให้เป็นกริยาราชาศัพท์ได้   เช่น  ทรงดนตรี (เล่นดนตรี)   ทรงช้าง (ขี่ช้าง)   ทรงเครื่อง (แต่งตัว)   ทรงรถ (นั่งรถ)   เป็นต้น

๑.๓ ใช้ทรงนำหน้าคำนามราชาศัพท์  ให้เป็นกริยาราชาศัพท์ได้   เช่น  ทรงพระอักษร (เขียน, อ่านหนังสือ)   ทรงพระดำเนิน (เดิน)   ทรงพระราชนิพนธ์ (แต่งหนังสือ)   ทรงพระราชดำริ (คิด)   เป็นต้น

คำกริยาที่เป็นราชาศัพท์อยู่แล้ว   ไม่ใช้ทรงนำหน้า  เช่น   เสด็จ (ไป)   เสวย (กิน)   โปรด (ชอบใจ)   ไม่ใช้  ทรงเสด็จ  ทรงเสวย  ทรงโปรด   เป็นต้น

                ๒. การใช้คำ “พระบรม”  “พระราช”  “พระ”

๒.๑ “พระบรม”   ใช้เฉพาะพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเท่านั้น   เช่น   พระบรมราโชวาท   พระบรมราชานุเคราะห์   พระบรมราชโองการ   เป็นต้น

๒.๒ “พระราช”   ใช้นำหน้าคำนาม   แสดงว่าคำนามนั้นเป็นของพระมหากษัตริย์ สมเด็จพระบรมราชินี  สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช  สมเด็จพระบรมราชชนนี  สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ  สยามบรมราชกุมารี   เช่น  พระราชานุญาต  พระราชวโรกาส  พระราชประวัติ  พระราชนิพนธ์   เป็นต้น

๒.๓ “พระ”   ใช้นำหน้าคำนามที่เป็นอวัยวะ  ของใช้  เช่น  พระชานุ (เข่า)   พระขนน (หมอนอิง)   พระสนับเพลา (กางเกง)   เป็นต้น

                ๓. คำกราบบังคมทูลในลักษณะต่างๆ

– การกราบบังคมทูลตามธรรมดา  อาทิ   มีกระแสพระราชดำรัสถามว่า  ชื่ออะไร  ก็กราบบังคมทูลเพียงแต่ว่า   ข้าพระพุทธเจ้า  ชื่อ….  พระพุทธเจ้าข้า

– ถ้ากราบบังคมทูลถึงความสะดวกสบายหรือรอดพ้นอันตรายของตนใช้ขึ้นต้นว่า   เดชะพระบารมีปกเกล้าปกกระหม่อม   แล้วจึงกราบบังคมทูลต่อไป

ถ้าจะกราบบังคมทูลถึงการที่ได้ทำผิดพลาดหรือไม่สมควร  ใช้คำนำว่า  พระราชอาญาไม่พ้นเกล้าพ้นกระหม่อม

– ถ้าจะกราบบังคมทูลขอพระราชทานพระมหากรุณา  ใช้คำว่า   ขอพระบารมีปกเกล้าปกกระหม่อม

– ถ้ากราบบังคมทูลเป็นกลางๆ  เพื่อจะได้ทรงเลือกให้ลงท้ายว่า   การจะควรมิควรประการใดสุดแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม

– ถ้ากราบบังคมทูลความเห็นของตนใช้คำว่า   เห็นด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม

– ถ้ากราบบังคมทูลถึงการทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดถวายใช้คำว่า   สนองพระมหากรุณาธิคุณ

– ถ้าจะแสดงการใดๆ ถวายทอดพระเนตร ใช้คำว่า   แสดงเฉพาะพระพักตร์  หรือ  แสดงหน้าพระที่นั่ง

อ้างอิงhttp://www.jd.in.th/e_learning/th41102/pan08/htm/lajasab.htm

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s